Monday, September 15, 2025

Nepal Revelution

The connection between Brahmins and casteism in Nepal's uprising is deeply rooted in the country's historical and social structures. Legal experts suggest that the dominance of Brahmins and Chhetris (collectively known as Khas-Aryas) in Nepal's government, bureaucracy, and other institutions has fueled inequality and contributed to the unrest.¹ ² ³

Key Factors Contributing to the Uprising

- *Historical Dominance*: Brahmins (about 12% of Nepal's population) and Chhetris (16.6%) have historically held significant power, dominating key positions in government, judiciary, and administration.

- *Caste-Based Exclusion*: The caste system, rooted in Hinduism, has marginalized groups like Dalits (13%), Janajatis (37%), and Madhesis (15%), leading to economic and social disparities.

- *Economic Grievances*: High youth unemployment (around 20%) and reliance on remittances (one-third of GDP) have exacerbated frustrations among Nepal's youth.

- *Nepotism and Corruption*: Concentration of power among Khas-Aryas has promoted nepotism and corruption, further alienating marginalized communities.

Perspectives from Legal Experts

Advocate Kartik Nawayan notes that Brahmins and Chhetris, constituting about 28-30% of the population, hold 70-80% of top positions in government and bureaucracy. This systemic inequality has sparked protests, with some viewing the movement as a revolt against Brahmin dominance.

Legacy of the Shah Monarchy

The Shah monarchy (1768-2008) institutionalized caste-based discrimination through laws like the Muluki Ain (1854), reinforcing Khas-Arya dominance and marginalizing non-Khas-Arya groups. Though caste discrimination was officially abolished in 1963, social practices persist.⁴ ⁵

Ongoing Challenges

Despite constitutional quotas aiming for inclusion, implementation remains uneven, and socioeconomic barriers persist, particularly in rural areas.

*Khabar Raabta

Monday, June 23, 2025

ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਚ ਮਰੀਜ਼ ਮਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਮੱਕਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੰਕਾਰ ‘ਚ ਚੂਰ

OME

10/04/2021

WhatsApp Image 2021-02-24 at 9.45.11 AM — ਯਾਦਵਿੰਦਰ

WhatsApp Facebook Telegram Email Print X

(ਦੀਦਾਵਰ ਲੇਖ ਲੜੀ)

ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਬੰਦਾ ਹੀ, ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ‘ਨਾਗਰਿਕਾਂ’ ਨੂੰ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਨਮਾਨ ਦੀ ‘ਗਾਰੰਟੀ’ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਦਰਜ ਅਲਫ਼ਾਜ਼ ਕਦੇ ਵੀ ਹਕੀਕੀ ਅਮਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਹੋੜ ਤੇ ਦੌੜ ਕਾਰਨ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਵੀ ‘ਮਨੀ ਮਾਈਂਡਿਡ’ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗ਼ਲਬੇ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ਼ਰੀਬ ਗ਼ੁਰਬਾ ਮਰ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਦ ਵੀ ਨਿਰਮੋਹਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਿਹਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਸੱਕਤਰ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇੱਕੋ ਬਹਾਨਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਘੱਟ ਨੇ, ਤੁਸੀਂ ਲੱਭ ਕੇ ਲਿਆ ਦਿਓ, ਫ਼ੌਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗੇ, ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਦੋਖੀ ਸਿਸਟਮ ਉਸਾਰਿਆ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਰਟੀਕਲ ਬੇਸ਼ਕ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਪਰ ਮਸਲੇ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਹੀ ਹਨ.

(2)
ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਮਝ ਨਾ ਪੈ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਗੋਰਖਧੰਦਾ ਚੱਲਦਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਮਾਲਕਨੁਮਾ ਡਾਕਟਰ ਆਪਣੀ ਟੇਢੀ-ਮੇਢੀ ਲਿਖਾਈ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਦਵਾਈ ਖਾਣ ਲਈ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲ “ਅੰਦਰ ਬਣੀ ਕੈਮਿਸਟ ਸ਼ੌਪ” ਤੋਂ ਮਿਲੇਗੀ, ਹੋਰ ਕਿਤਿਓਂ ਨਹੀਂ। ਅਸੂਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਮੱਦ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਧਨਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗਤ ਮੁੱਲ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ-ਲਾਭ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਏਗਾ ਪਰ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿਸੇ ਗ਼ਰੀਬ ਗ਼ੁਰਬੇ ਜਾਂ ਸਾਧਨਹੀਣ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਧੱਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਬਦਤਮੀਜ਼ ਸਟਾਫ਼ ਹੱਥੋਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਡੇ ਹਾਕਮ ਬਹੁਤ ਚਾਲਾਕ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ-ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਉਲਝਾਅ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਡਾਕਟਰ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਕੌੜੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਕਲੀਨਿਕ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪਵੇਗਾ। ਧੰਨ ਹੈ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਤੇ ਧੰਨ ਨੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ‘ਚਲਾ’ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਟਿਆਲੇ ਦਾ ਰਜਿੰਦਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ‘ਨਾਮਣੇ’ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ। ਕੁਝ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਕਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਇਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨਿਆਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਥਾਪੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

(3)
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਚੇਤੰਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਖਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਖਾਈ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਕਿਤੇ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਮੰਗ ਲੈਣ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਚਾਲਾਕ ਤੇ ਲੋਕ-ਦੋਖੀ ਹਾਕਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ‘ਨਕਲੀ ਤੇ ਬੇਸਿਰ ਪੈਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ’ ਜ਼ਰਖ਼ਰੀਦ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਸਲਨ – ਸਾਡੇ ਵਤਨ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਰੀਜ਼ ਇਲਾਜ ਖੁਣੋਂ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋਂ ਤਾਂ ਉਹ ਰਟਿਆ ਰਟਾਇਆ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਗਠਤ ਕਰ’ਤੀ ਹੈ ਤੇ ਕਮੇਟੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਹ ਲੋਕ ਏਨੇ ਘਾਗ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਤਾਂ ਕੀ ਸਗੋਂ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ ਤੇ ਸੀ.ਐੱਨ.ਐੱਨ. ਜਿਹੇ ਪਰਦੇਸੀ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਜ ਨਹੀਂ ਨੰਗਾ ਕਰ ਸਕੇ।

(4)
ਦੂਰ ਕੀ ਜਾਣਾ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਚ ਲਛਮੀ ਦੇਈ ਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੋਹਨ ਥ੍ਰੀਵੀਲ੍ਹਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਸਾਧਨਹੀਣ ਮੋਹਨ ਨੇ ਡਿਊਟੀ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਵਾਸਤੇ ਪਾਏ, ਹਾੜ੍ਹੇ ਕੱਢੇ ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਚੀਆਂ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਅਦਨੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦਾ ਦਿਲ ਵੀ ਨਾ ਪਸੀਜਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਠੇਰੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਦਬੂ ਭਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਬਾਹਰ ਮਜਬੂਰ ਪੁੱਤਰ ਮੋਹਨ ਨੇ ਮਾਂ ਲਛਮੀ ਦੇਈ ਨੂੰ ਬਿਠਾਈ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਲਾਜ ਕਾਮੇ ਫਰਮਾਨ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਸਬੰਧਤ ਡਾਕਟਰ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ ਡਾਇਗਨੋਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।

ਮੁੜ ਕੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਛਪੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਹ ਅੱਗੋਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਚ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਪੜਤਾਲ ਕਰਾਏਗਾ ਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਡਾਕਟਰ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਹੜੇ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਨੇ ਕਰਨੀ ਹੈ? ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਲਾਜ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਦਬਕਿਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖੇ ਵਤੀਰੇ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਮਰੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੌਤ, ਉਸੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰੂ ਹਾਲਤ। ਇਸ ਦਾ ਐਂਟੀਡੋਟ (ਤੋੜ) ਚਾਲਾਕ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਲੱਭਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

1. ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ।
2. ਹਰ ਵੇਲੇ ਮਹੇਂਦਰ ਧੋਨੀ ਦੇ ਬੱਲੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ।
3. ਹਰ ਵੇਲੇ ਖ਼ਬਰੀ ਚੈਨਲ ਵਿਰਾਟ ਚੀਕੂ ਕੋਹਲ਼ੀ ਦੇ ਬੈਟ ਬੱਲੇ ਦੀ ਕਰਾਮਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
4. ਤੇਂਦੂਲਕਰ ਕਿਹੜੇ ਮੈਚ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ।
5. ਅਕਬਰ ਜਾਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਸਕ ਸਨ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ?
6. ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਗੈਰਾ-ਵਗੈਰਾ।

(5) ਲੋਕ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਮਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਗਏ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕੈਸ਼ੀਅਰ ਝਈਆ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਮੈਨੇਜਰ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੇਜਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਉਸ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਪੈਸਾ-ਬਣਾਊ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਫੋਕਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗ਼ਰੀਬਣੀ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਇਲਾਜ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਮਗ਼ਰੂਰ ਵਤੀਰੇ ਕਾਰਨ ਮਰੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਣਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸੱਦੇ ‘ਤੇ ਕੌਮੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਹਾੜ ਮਨਾਏਗਾ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਗਿੱਧੇ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਔਸੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ, ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਵੱਟ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੱਭਰੂ ਭੰਗੜੇ ਪਾਉਣਗੇ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਨੂੰ ਹੱਥ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੱਭਰੂ ਨੱਚਦੇ ਕੁੱਦਦੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਣਗੇ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਾਖੰਡ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇਗਾ।

ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ
ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦੋਖੀ ਸੂਰਤੇਹਾਲ ਦਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਪਿਆਰੇ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਬਹੁਤੀ ਚਤਰਾਈਆਂ ਨੀਂ ਜਾਣਦੇ ਪਰ ਗੱਲ ਟੁਣਕਾਅ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਾਏਦਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ-

1. ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2. ਇਹਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਦਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਵੇਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਲਾਜ ਵਪਾਰ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੱਜੀਕਰਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

3. ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਛਪੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰਖ਼ਰੀਦ ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਟਾਫ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਇਰਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

4. ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਲਾਣਾ ਇਹ ਜਚਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੁਣ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਖਸੁੱਟ ਦਾ ਨਿਰ-ਵਿਵਾਦ ਹੱਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5. ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਜਦੋਂ ਲੁੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਜਿਹੜੀ ਸਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਸਕੈਨ 230 ਰੁਪਏ ਤੋਂ 310 ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ 1500 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 8500 ਰੁਪਏ ਤਕ ਵਸੂਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

6. ਲੁਟੇਰੇ ਵਪਾਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛਪੇ ਮੁੱਲ ‘ਤੇ ਵੇਚਣਗੇ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਬੈਨ ਕਰਾ ਦੇਣਗੇ। ਵਗੈਰਾ-ਵਗੈਰਾ।

(6) ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਇਹ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਵੇਚਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ 200 ਤੋਂ 300 ਗੁਣਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਦਾਵਰ ਕਾਲਮਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਲੇਖ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੋ, ਬੇਗ਼ੈਰਤ ਹਾਕਮਾਂ ਤੇ ਚਲਾਕ ਇਲਾਜ-ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਤੇਂਦੂਆ ਜਾਲ ਅਸੀਂ ਸੌਖਿਆਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ, ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੀ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਚ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਤ ਦਰ ਪਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲ.
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਬ ਦੇਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਬਲੱਡ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਜ ਕਾਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਸਨ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਮੇਨਟੇਨ ਕੀਤਿਆਂ ਬਲੱਡ ਬੈਂਕ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੱਥੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਲਾਗ ਵਾਲਾ ਖ਼ੂਨ, ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ।

2. ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤਕ ਸੀਮਤ ਸਕੈਂਡਲ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਕੈਂਡਲ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਹੈ। ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਲੱਡ ਬੈਂਕ ਸਕੈਂਡਲ ਦਾ ਪਰਦਾਫ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੀਹਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਚਾਰਜ ਡਾਕਟਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲਾਣਾ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੈਂਡਲ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3. ਆਓ ਅਸੀਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਗੀਏ ਤੇ ਚੇਤੰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰੀਏ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਦਿਓ ਅਗਲੇ ਕਾਲਮ ਤਕ ਲਈ ਦਿਓ ਆਗਿਆ।

ਯਾਦਵਿੰਦਰ

ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰੀ ਲਈ- ਸਰੂਪ ਨਗਰ,

ਪਿੰਡ ਰਾਓਵਾਲੀ, ਪਠਾਨਕੋਟ ਮਾਰਗ, ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਾਰੀ, ਜਲੰਧਰ

ਦੀਦਾਵਰ ਰਾਵਲ ਲੇਖ ਸਿਲਸਿਲਾ

Thursday, May 22, 2025

ਆਪ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਇਕ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਕਰਵਾਈ, ਅਰੋੜਾ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ

ਜਲੰਧਰ (ਸ਼ਮਸ਼ ਖ਼ਬਰ ਸੇਵਾ) : ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਕੇਂਦਰੀ ਹਲਕਾ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਰਮਨ ਅਰੋੜਾ 'ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਿਫ਼ਰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਤੇ ਲੋਕ ਲਿਖਾਰੀ ਯਾਦਵਾਹਦ ਦੀਦਾਵਰ, ਸਮਰ ਸਰੂਪਨਗਰ ਰਾਓਵਾਲੀ, ਰਾਕੇਸ਼ ਅਜਨਬੀ, ਕਾਮਰਾਨ ਜਲੰਧਰੀ ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਜ਼ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਸ਼ੁਕ਼ਰੀਆ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ.

– ਵਿਧਾਇਕ 'ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ
ਖੁਫੀਆ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਮਨ ਅਰੋੜਾ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰ ਅਫਸਰਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੋਟਿਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਮਾਮਲਾ ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਲਾਣਾ, ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਗਲਤ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।

– ਛਾਪੇ 'ਚ ਸਬੂਤ ਬਰਾਮਦ
ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਧਾਰਤ ਗਿਰੋਹ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਇਕ ਡਾਕਟਰ ਵਿਜੈ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ.

Sunday, May 11, 2025

ਸਸਤਾ (ਬਜਟ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ) ਲੈਪਟੌਪ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਸਤਾ (ਬਜਟ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ) ਲੈਪਟੌਪ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

1. Online Stores:

Amazon.in – Refurbished ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੈਪਟੌਪ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ₹15,000 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ।

Flipkart – Student deals ਅਤੇ budget laptops ਲਈ ਵਧੀਆ ਚੋਣ।

Croma / Reliance Digital – EMI ਤੇ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਡੀਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Amazon Renewed / Flipkart Refurbished – Refurbished laptops (ਠੀਕ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਰ ਸਸਤੇ) ਦੇ ਚੰਗੇ options ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

2. Offline Stores (Mohali/Chandigarh area):

Sector 20, Chandigarh – ਇੱਥੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾਰਕੀਟ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ Second-hand ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦੋਹਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

Phase 5 Mohali (Neelkanth Plaza ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ) – ਕਈ computer dealers ਹਨ।

Elante Mall – Croma / Reliance Digital – Offers ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋਣ ਤਾਂ Checking worth ਕਰਨਾ।

3. Refurbished/Second-hand:

Olx.in / Quikr.com – Used laptops ਸਸਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੈੱਕ ਕਰਕੇ ਖਰੀਦੋ।

Local repair shops – ਕਈ ਵਾਰੀ Laptop mechanic ਕੋਲੋਂ ਚੰਗੇ Refurbished laptops ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ:

Budget: ₹15,000–₹25,000 (Basic use like browsing, MS Office, Zoom calls)

Brands: Lenovo, HP, Dell (used/refurbished), Avita (new but cheap), Asus

Specs: Minimum 4GB RAM, 128GB SSD preferable, Intel i3 (6th gen+)/Ryzen 3

ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਲੈਪਟੌਪ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ — ਸਧਾਰਣ ਵਰਤੋਂ, ਅਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸ, ਲਿਖਣ-ਪੜ੍ਹਨ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਰਤਣਾ? ਓਸੇ ਨੂੰ ਖਰੀਦੋ

Tuesday, May 6, 2025

Pahalgam attack

: ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟਾਰ+ਗੇਟ ਨਾ ਕਰੋ ; ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਮਾ+ਰੇ ਗਏ ਵਿਨੈ ਨਰਵਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਪੀਲ

#Muslims #Kashmiris #Pahalgamattack #PTCNews #VinayNarwal

Monday, May 5, 2025

ਨਵਾਬ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ 1881 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1908 ਈ. ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1947 ਈ. ਤੱਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਸਾਂਭਿਆ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਬੜ੍ਹੀ ਚੜ੍ਹਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 16 ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਨੂੰ 66 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ ਆਪ ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਜਹਾਨ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਏ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 11 ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮੀ ਦਿੰਦਿਆਂ, Lt. Col. His Highness Nawab Mohd. Ahmed Ali Khan Bahadur, K.C.S.I., K.C.I.E. ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਸੀ।

#malerkotla #royalfamily #Nawab #malerkotlacity #malerkotladistrict #malerkotlaheritage #malerkotlaonline #malerkotlalive #malerkotlanews #hadanarha #suneha #sunehalive #beautifulcity #beautiful #city #citynews #ShahiMaqbara

Tuesday, April 22, 2025

Sahaafi

یقیناً! نیچے آپ کی دی گئی تحریر کا اُردو ترجمہ پیش کیا جا رہا ہے:

یادویندر صحافی: سوشل شعور کی ایک آواز، سروپ نگر راؤوالی (جالندھر) سے

سوانح حیات اور تخلیقی خدمات

کالم نگار: یادویندر راؤوالی، جو اپنے قلمی نام "یاد وحد" سے مشہور ہیں، سروپ نگر راؤوالی (جالندھر) سے تعلق رکھنے والے معروف صحافی، مصنف اور ایک باشعور سماجی شخصیت ہیں۔ وہ اپنی مؤثر تحریروں کے ذریعے عام عوام کو درپیش مسائل کو اجاگر کرتے ہیں۔

انہوں نے "دیداور دا ہنر" اور "عام بشر دی پرواز" جیسے اہم کالم تحریر کیے ہیں، جو عام لوگوں کی روزمرہ زندگی کی حقیقتوں پر روشنی ڈالتے ہیں۔ ان کی تحریروں میں زیادہ تر سماجی، سیاسی اور ثقافتی موضوعات شامل ہوتے ہیں، جو قارئین کو متاثر اور سوچنے پر مجبور کرتے ہیں۔

رابطہ کی معلومات:

پتہ: دیداور کٹیا، سروپ نگر گلی، راؤوالی، جالندھر رورل
فون: +91 94653
، +91 62843 36773
ای میل: yadwahad@gmail.com

سماجی خدمات:
یادویندر سنگھ نے اپنی تحریروں کے ذریعے اپنے آبائی گاؤں، سروپ نگر راؤوالی کے مسائل کی طرف توجہ دلائی ہے۔ ان کے کام نے ٹوٹے ہوئے راستے، بجلی کی غیر منظم فراہمی اور چوری کے بڑھتے ہوئے واقعات جیسے اہم مسائل کو اجاگر کیا ہے، اور حکام کو ضروری اقدامات اٹھانے پر مجبور کیا ہے۔

مزید معلومات کے لیے:
ان کے کام اور خدمات کو بہتر طور پر جاننے کے لیے آپ یہ یوٹیوب انٹرویو بھی دیکھ سکتے ہیں۔

اگر آپ کسی خاص مسئلے کے بارے میں جاننا چاہتے ہیں یا مزید معلومات درکار ہوں تو ہمیں کال کریں—ہم مدد کے لیے موجود ہیں۔

Friday, November 8, 2024

बोल कि लब आज़ाद हैं तेरे

बोल ज़बाँ अब तक तेरी है

तेरा सुत्वाँ जिस्म है तेरा

बोल कि जाँ अब तक तेरी है

देख कि आहन-गर की दुकाँ में

तुंद हैं शोले सुर्ख़ है आहन

खुलने लगे क़ुफ़्लों के दहाने

फैला हर इक ज़ंजीर का दामन

बोल ये थोड़ा वक़्त बहुत है

जिस्म-ओ-ज़बाँ की मौत से पहले

बोल कि सच ज़िंदा है अब तक

बोल जो कुछ कहना है कह ले

#We_the_Sukhanwar 🌼

#shayari #urdupoetry #freedom #lifequotes #hindiquotes #motivation #postoftheday #poetrylovers #inspiration

Sunday, January 14, 2024

ਆਮ ਬਸ਼ਰ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ – 59

September 27, 2022 newswire

ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਫੀਸਾਂ ਵਸੂਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਖ਼ਸਤਾਹਾਲ ਕਿਓੰ? ਸਰਕਾਰਾਂ ਮੇਹਰਬਾਨ ਕਿਓੰ? — ਯਾਦਵਿੰਦਰ

ਆਮ ਬਸ਼ਰ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ – 59

ਦੋਸਤੋ, ਏਸ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕਾਲਮ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਨੇ।

ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ, ਖ਼ਬਰਨਵੀਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਏ ਤੇ ਉਹ ਤਜੁਰਬਾਕਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹੇ । ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਓਹ, “ਯਾਦ ਵਾਹਦ” ਨਾਂ ਹੇਠ ਰਚਨਾਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ, ਓਹ #ਦੀਦਾਵਰ ਦਾ ਹੁਨਰ# ਕਾਲਮ ਲਿਖ ਕੇ ਮਨ ਦੇ ਵਲਵਲੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ।

ਅਮੀਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋਣ ਸਦਕਾ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਘਾੜੂ ਵੀ ਨੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ, ਲੋਕ-ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਏ। ਏਸ ਕਾਲਮ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਬਾਰੇ ਨੁਕ਼ਤਾਚੀਨੀ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਐ।

ਕਾਲਮ ਦੀ 59ਵੀਂ ਕਿਸ਼ਤ ਪੜ੍ਹੋ।

ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਤੋਂ ਰਾਤ ਧਨਾਢ ਬਣਨ ਦਾ ਰਾਹ, ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੱਖਾਂ/ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਨਾ-ਜਾਇਜ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਸੂਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਛਕੜਾ ਵਾਹਨ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

***

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸੜਕੀ ਅੱਤਵਾਦ, ਜ਼ੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਾਗਤ ਖ਼ਰਚੇ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲਾ ਕੇ, ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਮਾਹਵਾਰ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰ, ਸਮਾਜਕ ਫਰਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕੋਤਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰ ਤਬਕਾ, ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਕੇ ਵੀ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਲੋਕ ਸਮਝ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਲਈ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿਚ 500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਪਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ–ਫੇਰ ਕੋਈ ਚਲਾਨ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਚੈਕਿੰਗ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟਰਾਂ ਦਾ ਇਹ “ਮੰਤਰ” ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਖਾਨੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿਚ,ਖ਼ਾਸਕਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਕੰਡਮ ਸਕੂਲ ਬੱਸਾਂ ਦੌੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਣਸਿੱਖਿਅਤ ਤੇ ਘੋਰ ਅਣਪੜ੍ਹ ਡਰਾਈਵਰ ਇਹ ਬੱਸਾਂ ਭਜਾਈ ਫਿਰਦੇ ਨੇ। ਸਿਖਰਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬੇ-ਨਿਯਮੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੋਈ ਅਦਾਲਤ, ਕੋਈ ਪੁਲਸ ਅਥਾਰਟੀ, ਕੋਈ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਹਰਕ਼ਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਸਭ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੀਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੋਲੇ ਤੇ ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਹੋਣ ਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਐਕਟਿੰਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਮ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।

*****

ਹਾਦਸਿਆਂ ‘ਚ ਮਰ ਰਹੇ ਨੇ ਬਾਲੜੀਆਂ ਤੇ ਬਾਲ ; ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਕੌਂਣ?

ਤਰਕੀਬਨ, ਇਕ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਖ਼ਬਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਲਾਣੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਫਲਾਣੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਬੱਸ ਪਲਟ ਗਈ ਹੈ, ਏਨੇ ਬੱਚੇ ਥਾਈਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਏਨੇ ਬੱਚੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ!

ਫੇਰ, ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਅਕੈਡਮੀਜ਼ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵਾਹਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮਨ ਬਦੋ-ਬਦੀ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹਣਤਾਂ ਪਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ/ਛੱਡਣ ਲਈ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਵਸੂਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ₹ਪੈਸੇ ਦੇ ਪੀਰ, ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਲਈ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਵਰਗਾ ਚੱਜ ਦਾ ਵਾਹਨ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕਦੇ? ਕੀ ਇਹ ਵਿੱਤੀ ਲੁਟੇਰੇ, ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦ-ਨੀਤ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ? ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਕਿਓੰ ਡੰਡਾ ਨਹੀਂ ਚਾੜ੍ਹਦੇ? ਕਿਓੰ ਇਹ ਵਿੱਦਿਆ-ਵੇਚਕ ਠੱਗ ਚੱਜ ਦਾ ਚਾਰ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਦੇ? ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦਾ? ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ? ਕੁਨੀਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਕਿਤੇ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਇਹ ਕਮਾਈ “ਉੱਤੇ ਤਕ” ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ? ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਉੱਤੇ ਅਨਟਰੇਂਡ ਡਰਾਈਵਰ ਰੱਖ ਕੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਕੀ ਬਚਾਅ ਲੈਣਗੇ? ਕੀ ਪੈਸਾ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ “ਵਿੱਦਿਅਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ” ਦਾ ਇੱਕੋ ਇਕ “ਮਿਸ਼ਨ₹” ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ?

*****

ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਤਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੈ, ਬਦ-ਨੀਤੀ ਕਿਓੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ? ਇੰਝ ਕਿਓੰ

ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿਧਾਇਕ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ, ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਮਗਰੋਂ ਨਵੇਂ ਬੰਦੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ, ਮਲਾਈਦਾਰ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਦੌੜ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਜਾਂ ਬੰਦਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਾਗਾ-ਦੇਗਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ!

!(ਨੋਟ : ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਕ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਜਿਹੜਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਦੀਵੀਂ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੰਜਵੀਂ ਫੇਲ੍ਹ ਅੰਗੂਠਾ ਛਾਪ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ!!) ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਅਣਪੜ੍ਹ ਅਨਸਰ ਵੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

****

ਨਵਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੇ, ਬੰਦੇ ਨੂੰ, ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਬੇੜਾ ਹੋਰ ਗਰਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਠੱਗ ਬਿਰਤੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆ-ਵਪਾਰੀ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਗੋਂ “ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ” ਦੀ ਕਾਵਾਂ ਰੌਲੀ ਪਾ ਕੇ, ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹੋਰ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਠੱਗ ਅਨਸਰ ਇੰਨੀ ਸਾਦਾ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਫੀਸ ਵਸੂਲੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਸਕੂਲ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਸਾ₹ ਵਸੂਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੁੱਟ-ਚੌਂਘ ਦਾ ਰਾਹ ਉਸਾਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੀਆਂ ਛਕੜਾ ਸਕੂਲ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਉਣੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ਿਆਲੀ ਸਿਆਣਪ ਦੇ ਉਲਟ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ, ਪੈਸੇ ਦੇ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ “ਖ਼ਿਆਲੀ ਜਹਾਨ” ਉਸਾਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਨ-ਪੁਜਾਰੀ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਧਨ ਦੌਲਤ ਪੱਲੇ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਨਾਂ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਏਸ ਲਈ ਇਹ ਪੈਸਾ-ਪੁਜਾਰੀ ਸਕੂਲ ਮਾਲਕ ਛਕੜਾ ਤੇ ਖ਼ਸਤਾਹਾਲ, ਬੱਸਾਂ, ਵੈਨਾਂ ਤੇ ਮੈਟਾਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਲਾ ਸਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

****

ਕੀਹਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ ਖ਼ਸਤਾਹਾਲ ਇਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨ ਚੱਲੀਂ ਜਾਂਦੇ ਨੇ?

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸੁਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਦੱਸ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ “ਵਿੱਦਿਆ ਵਪਾਰੀ” ਤੇ ਸ਼ੋਹਦੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਛਕੜਾ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਢੋਆ ਢੋਆਈ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵੇਲੇ ਪਲਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਡਰਾਈਵਰ ਮੌਕਾ ਤਾੜ ਕੇ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ। … ਪਰ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ? ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰੇ ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਇਕ ਥਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ, ਹੈਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਵਗੈਰਾ ਕੀ ਕਰਦੇ ਨੇ? 15 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਓਹਨੂੰ ਨਵਿਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਖੜ ਖੜ ਕਰਦੇ ਵਾਹਨ, ਨਵਿਆਉਣ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ?

ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਸਤਾਹਾਲ ਵਾਹਨ ਹੋਰ ਸਾਲ ਚਲਾਉਣ ਲਈ “ਪ੍ਰਵਾਨ” ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਸਾਰਾ ਆਵਾ ਈ ਊਤ ਗਿਆ ਹੈ!? ਕੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਫੀਸਾਂ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਚੁੱਕਣ ਤੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਵਾਹਨ ਚੱਜ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਡਰਾਈਵਰ, ਟਰੇਂਡ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਏਧਰ ਕੰਨ੍ਹ ਧਰੇਗੀ? ਇਹ ਠੱਗਠਗਾ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕੇਗਾ?